چرا ارتش‌های جهان باید از خرید این جنگنده بترسند؟ | سلاح پنهان‌ جنگنده اف ۳۵ در دستان ترامپ

اظهارات تکرار شونده دونالد ترامپ درباره احتمال الحاق گرینلند به ایالات متحده، همراه با طرح ضمنی گزینه‌های نظامی، موجی از تردید و نگرانی را در اروپا برانگیخته است.

اظهارات تکرار شونده دونالد ترامپ درباره احتمال الحاق گرینلند به ایالات متحده، همراه با طرح ضمنی گزینه‌های نظامی، موجی از تردید و نگرانی را در اروپا برانگیخته است. به گزارش ، در این میان، نگاه‌ها بیش از همه به توان واقعی ارتش دانمارک دوخته شده؛ توانی که ستون فقرات آن را ناوگان پیشرفته اما به‌ شدت وابسته F-۳۵ تشکیل می‌دهد. گرینلند، سرزمینی پهناور و راهبردی، بار دیگر به نقطه تلاقی سیاست و قدرت نظامی بدل شده است. دانمارک به‌ عنوان حاکم رسمی این قلمرو، در حالی با پرسش‌های جدی درباره توان دفاعی خود روبه‌روست که بخش اعظم قدرت نظامی‌اش را به جنگنده‌های نسل پنجم آمریکایی سپرده است. اما آیا این جنگنده‌ها در سناریویی که خود آمریکا طرف مقابل باشد، واقعا ابزار دفاعی قابل اتکایی محسوب می‌شوند؟ تمرکز قدرت دانمارک بر ناوگان F-۳۵ در شرایطی که ایالات متحده سال‌هاست حضور نظامی پررنگی در گرینلند دارد، دانمارک عملا بیشتر سرمایه دفاعی خود را بر نیروی هوایی متمرکز کرده است. این کشور در ۱۸ ژانویه به‌ طور رسمی پرونده جنگنده‌های قدیمی F-۱۶ دوران جنگ سرد را بست و ناوگانش را به‌طور کامل به F-۳۵A ارتقا داد. با این اقدام، نیروی هوایی سلطنتی دانمارک به سومین نیروی هوایی جهان تبدیل شد که کاملا به جنگنده‌های نسل پنجم مجهز است. کنترل بی‌سابقه آمریکا بر جنگنده‌های صادراتی ALIS و ODIN؛ مغز متفکر یا اهرم فشار؟ قلب تپنده عملیاتی F-۳۵ نه در پایگاه‌های هوایی مشتریان، بلکه در سامانه‌های متمرکز آمریکایی می‌تپد. سامانه «اطلاعات لجستیک خودکار» یا ALIS و جانشین آن ODIN، تمام ابعاد پرواز، نگهداری، آموزش و زنجیره تامین این جنگنده را مدیریت می‌کنند و به‌ طور مستقیم به زیرساخت‌های لاکهید مارتین در آمریکا متصل‌اند. بسیاری از تحلیلگران معتقدند همین وابستگی، امکان کنترل یا حتی از کار انداختن ناوگان‌های خارجی F-۳۵ را برای واشنگتن فراهم می‌کند. هشدار کارشناسان درباره «کلید خاموش‌کننده» ابراهام آبرامز، نویسنده کتاب F-۳۵ Joint Strike Fighter: A Great and Terrible Program، صراحتاً تاکید می‌کند که ALIS می‌تواند دسترسی کاربران خارجی به داده‌های حیاتی را محدود کرده، عملیات آن‌ها را به‌ دقت پایش کند و در صورت مغایرت با منافع آمریکا، دامنه فعالیت جنگنده‌ها را کاهش دهد. این دیدگاه با اظهارات برخی فعالان صنعت دفاعی هم‌راستاست؛ از جمله یواخیم شرانتسهوفر از شرکت آلمانی هنسولت که معتقد است حتی بدون یک «کلید خاموش‌کننده» رسمی، می‌توان با ابزارهای نرم‌افزاری هواپیما را عملا زمین‌گیر کرد. استقلال محدود؛ امتیازی ویژه برای معدود متحدان در حال حاضر تنها دو کشور (بریتانیا و اسرائیل) به سطحی از دسترسی به کدهای منبع F-۳۵ دست یافته‌اند که امکان بهره‌برداری نسبتا مستقل را فراهم می‌کند. حتی این دسترسی هم پس از مقاومت اولیه شدید آمریکا حاصل شده است. سایر کاربران از جمله دانمارک همچنان شدیدا به پشتیبانی فنی، ارتباطی و لجستیکی ایالات متحده وابسته‌اند.